Internationaal jaar van de biodiversiteit - biodiversiteits jaar 2010 vraagt aandacht voor bijen

START BIJENHELPDESK: - Zoek een vraag ---

Hoe leven bijen en hoe kunnen we de bijen helpen? ---

ga naar: www.biodiversiteitsjaar-2010.nl

Bij ambassadeur van het biodiversiteitjaar 2010

Als ambassadeur voor biodiversiteit is landelijk gekozen voor de bij. Doordat het slecht gaat met de bij, ondervinden ook veel andere soorten in de natuur schade. Een sprekend voorbeeld van de onderlinge verbondenheid van alles met alles in de natuur: de biodiversiteit. Vandaar dat NCB Naturalis de bij als beeld voor al haar activiteiten in het Biodiversiteitjaar gebruikt. (www.biodiversiteit.nl)

Bloemrijke vegetaties zijn niet alleen goed voor bijen, maar ook voor dagvlinders en andere insecten. Veel van deze insecten leven van kleine dieren die schadelijk kunnen zijn voor de land- en tuinbouw en de planten in onze tuin. Schadelijke dieren worden ook wel plaagdieren genoemd. Dit zijn onder meer bladluizen, slakken, rupsen en larven van insecten.

Heel veel andere insecten en spinnen die in bloemrijke vegetaties voorkomen zijn voedsel voor vogels.

Bloemrijke vegetaties die niet te vroeg worden gemaaid leveren zaden die door vogels worden gegeten. De putter en de huismus zijn daar voorbeelden van.

Ook veel bomen en struiken die voor de bloemen of de bessen worden aangeplant trekken vogels aan.

Plekken waar bijvoorbeeld bramen groeien, zijn niet alleen goed voor de bloembezoekende insecten, maar bieden ook nestgelegenheid voor vogels en schuilplaatsen voor zoogdieren.

Deze website heeft bijen als thema, maar is gebaseerd op ecologisch groenbeheer. Dit dient de algemene biodiversiteit.

Het verbeteren van de bijenstand draagt bij aan biodiversiteit en bloemrijke vegetaties worden gewoonlijk hoog gewaardeerd.

Kortom, bijenbeheer is ecologisch groenbeheer en draagt bij aan zowel de ecologische als esthetische kwaliteit van het landschap.

(Honing)bij te promoveren als Ambassadeur voor biodiversiteit --Biodiversiteits jaar 2010

Winterdracht -- Sneeuwklokjes kunnen bloeien verder ook toverhazelaar

Corylus avellana - Hazelaar  (Alleen voor stuifmeel)

Vroege voorjaardracht -- Loopt door tot ca. half maart, hangt sterk van de winter af.
Wordt in het openbaar groen het meest door bol- en knol gewassen bepaald vooral door krokussen.

Cornus mas - Gele kornoelje: hommels, honingbijen Code 3-5

Tussilago farfara - Klein hoefblad: hommels, wilde bijen, vlinders, honingbijen Code 3; wilde plant.

Crocus tommasinianus - Boerenkrocus: hommels en honingbijen Code 5

Crocus vernus - Bonte krocus: hommels en honingbijen Code 5

Galanthus nivalis - gewoon sneeuwklokje: hommels en honingbijen Code 3

Voorjaarsdracht
Boswilg luidt een intensieve periode van dracht in. Het is de eerst bloeiende wilg die snel door de andere wilgen wordt gevolgd. Afhankelijk van de regio kan dat tot in begin mei door gaan.

Acer saccharinum – Zilveresdoorn

Salix caprea - Boswilg #: hommels, wilde bijen, vlinders, honingbijen Code 5; Biodiversiteits jaar!

Chaenomeles japonica- Japanse kwee: hommels, honingbijen Code 5.

Salix vinealis - Katwilg: hommels, wilde bijen, vlinders, honingbijen Code 5.

Symphytum grandiflorum: hommels en wilde bijen; randen bosplantsoen

Petasites japonicus - Japans hoefblad. hommels en honingbijen; stinzenplant

Corydalis solida - Vingerhelmbloem #. hommels, wilde bijen, vlinders , honingbijen Code 5.Stinzenplant

Scilla bifolia - Vroege sterhyacint

Scilla siberica - Oosterse sterhyacint: Hommels, honingbijen Code 5.

Voorjaarsdracht
De dracht wordt vooral door bomen en Heesters bepaald. Vooral ook door heester en dwergheesters din in tuinen voorkomen.

Nat grasland vanaf half ca. april tot in juli met onder meer: echte koekoeksbloem,  gewone dotterbloem, grote ratelaar (geen honingbijen), grote wederik (slobkousbij, geen honingbijen), heelblaadjes, kale jonker, moerasrolklaver, moerasspirea, moerasvergeet-mij-nietje, rietorchis, wateraardbij, waterkruiskruid, watermunt,  wolfspoot. gewone smeerwortel, pinksterbloem. Deze terreinen worden eind juli - eind augustus gemaaid.

Acer platanoides - Noorse esdoorn: hommels, wildebijen, honingbijen, Code 5

Acer saccharinum – Zilveresdoorn

Aesculus hippocastanum - Witte paardenkastanje: hommels, honingbijen, Code 5

Salix alba - Schietwilg: hommels, wilde bijen, vlinders, honingbijen Code 5.

Mahonia aquifolium – Mahonie

Prunus spinosa - Sleedoorn# -- W.bij: zandbijen o.m. Andrena bicolor, asbij (A. cineraria), grasbij (A. flavipes), vosje (A. fulva), roodgatje (A. haemorrhoa), viltvlekbij (A. nitida) mestelbijen rosse metselbij (Osmia rufa), Gehoornde metselbij (O. cornuta)

Skimmia japonica – Skimmia

Brunnera macrophylla - Brunerra

Lamium maculatum - Gevlekte dovenetel - W.bij: gewone sachembij (Anthophora plumipes).
Plant van zomen, grasland, ruigten.

Brassica napus - Koolzaad -- W.bij: groefbijen, zandbijen, metselbijen (voornamelijk braakliggende plekken door deze bijen bezocht) Ook als Eenjarige, dan beter geschikt voor drachtpauze.

Brassica rappa - Raapzaad. Akkergewas. Wordt op plaatsen die grenzen aan nestgelegenheid voornamelijk door zandbijen bezocht.

Scilla non-scripta in clusief S. hispania - Wilde hyacint. Planten van bossen

Late voorjaars-voorzomerdracht loopt door tot in juli - augustus.
Wordt vooral door Heesters bepaald. Vanaf half mei beginnen ook de Eenjarige soorten te bloeien. De hoofdbloei is juni- juli maar kan doorlopen tot in augustus met een afnemende bloei in september. Dit geld vooral voor akkerranden, bijenweiden en pas braak liggende terreinen. Niet alle soorten drachtplanten zijn even goed. Maar het gaat ook om de totale biodiversiteit.

Acer campestre - Spaanse aak #

Berberis thunbergii – Zuurbes

Crataegus monogyna # - Eenstijlige meidoorn -- W.bij: zandbijen (Andrena barbilabris, A. bicolor, A. carantonica, A. chrysosceles. A. flavipes, A. minutula), rosse mestelbij (Osmia rufa).

Cytisus scoparius – Brem - vooral voor hommels en honingbijen

Euonymus fortunei var. Radicans - Klimmende kardinaalsmust Zon.

Elaeagnus angustifolia - Smalle olijfwilg

Elaeagnus multiflora – Olijfwilg

Euonymus europaeus - Wilde kardinaalsmuts

Ilex aquifolium – Hulst -- W.bij: zandbijen, rosse metselbij (Osmia rufa).

Lonicera nitida – Kamperfoelie

Lonicera tatarica - Tartaarse kamperfoelie

Mespilus germanica – Mispel

Physocarpus opulifolius – Blaasspirea

Rhamnus cathartica – Wegedoorn

Rhamnus frangula - Sporkehout (Vuilboom)

Pyracantha coccinea – Vuurdoorn

Weigelia florida – Weigelia

Geranium sanguineum - Bloedooievaarsbek (ook verwilderd): zandbijen

Nepeta x faassenii - Nepeta

Asparagus officinalis ssp . off . - Tuinasperge

05Overbl.Inh.

Hesperis matronalis - Damastbloem

Lunaria annua - Tuinjudaspenning (sterk verwilderd)

Echium vulgare - Slangenkruid # -- W.bij: metselbijen (Osmia adunca #, O. caerulescens, O. claviventris, O. aurulenta), zandbijen (Andrena), sachembijen (Anthophora furcata, A. quadrimaculata), groefbijen (Halictus en Lasioglossum), behangersbijen (Megachile ligniseca, M. maritima, M. versicolor, ) -- Biodiversiteits jaar!

Adonis aestivalis - Zomeradonis (*) komt gewoonlijk niet spontaan voor.

Brassica oleracea - Koolzaad. W.bij: o.m. zandbijen Andrena bicolor, grasbij (A. flavipes).

Calendula officinalis - Tuingoudsbloem (inclusief cultivars). bij aanwezigheid van straalbloemen Tronkenbij (Heriades truncorum).

Camelina sativa - Huttentut

Phacelia tanacetifolia - Phacelia

Raphanus sativus - Radijs/Bladramanus

Sinapis alba - Gele mosterd

Sinapis alba - Gele mosterd

Trifolium incarnatum - Incarnaat klaver

Amsinckia menziesii - Amsinckia (*)

Anchusa arvensis - Kromhals (*)

Fumaria officinalis - Gewone duivekervel (*)

Matricaria recutita - Echte kamille

Papaver argemone - Ruige klaproos (*)

Papaver dubium - Bleke klaproos

Papaver rhoeas - Grote klaproos

Sinapis arvensis - Herik - W.bij: zandbijen o.m.Andrena barbilabris, A. bicolor, A. flavipes, A. minutula, groefbijen, rosse metselbij (Osmia rufa)

Vicia tetrasperma - Vierzadige wikke

Zomerdracht: De hoofddracht wordt gevormd door de houtige soorten.
In openbaar groen zijn de houtige soorten de belangrijkste componenten van de dracht. Vooral linde scoort hoog. en rozen leveren voorsal veel stuifmeel.Vaste planten maken nog een gering gedeelte uit van de dracht. Door prive tuinen wordt dat vaak goed gemaakt.

Castanea sativa - Tamme kastanje

Gleditsia triacanthos - Valse christusdoorn

Robinia pseudoacacia – Robinia

Tilia cordata – Winterlinde

Tilia platyphyllos – Zomerlinde

Tilia x europaea - Hollandse linde

Cornus controversa - Reuzenkornoelje

Cornus sanguinea - Rode kornoelje

Cotinus coggygria – Puikenboom

Cotoneaster salicifolius – Dwergmispel

Diervilla sessilifolia - Amerikaanse weigelia

Ligustrum vulgare - Wilde liguster

Rosa canina – Hondsroos -W.bij: zandbijen o.m. Andrena barbilabris, A. bicolor, A. cgrysosceles, A. haemerrhoa, A. cineraria; rosse meselbij Osmia rufa.

Rosa glauca – Bergroos (vaak verwilderd)

Rosa multiflora - Veelbloemige roos (vaak verwilderd)

Rosa rugosa – Rimpelroos

Stephanandra incisa – Kransspirea

Stephanandra incisa 'Crispa' – Kransspirea

Viburnum henryi – Sneeuwbal

Clematis vitalba - Bosrank(moet met beleid worden toegepast)

Achillea filipendulina - Geel duizendblad -- W.bij: wormkruidbij (colletes daviesanus), tronkenbij (Heriades truncornum).

Aruncus dioicus - Geitenbaard: W.bij

Asclepias syriaca - Zijdeplant (locaal verwilderd)

Geranium macrorrhizum - Rotsooievaarsbek

Geranium endressii - Ooievaarsbek

Geranium nodosum - Knopige ooievaarsbek (kan sterk verwilderen)

Lathyrus latifolius # - Brede lathyrus -- W.bij: behangerbijen (Lathyrusbij Megachile ericetorum #, M. willughbiella). (Megachile ericetorum) Vliegt ook op andere Lathyrus-soorten; soms ook op Latyrus odoratus. Plant van ruigte. Oorspronkelijk een verwilderde tuinplant.

Lysimachia clethroides

Salvia farinacea - Salvia

Tradescantia virginiana - Eendagsbloem

Anthemis tinctoria # - Gele kamille: W.bij: tronkenbij (Heriades truncorum), maskerbijen (Hylaeus), wormkruidbij (Colletes daviesanus), duinzijdebij (O. fodiens)

06Overbl.Inh.

Geranium pratense # - Beemdooievaarsbek -- W.bij: zandbijen (o.m. Andrena. bicolor), behangersbijen (Megachile willughbiella). Plant van grasland en ruigten

Hypochaeris radicata - Gewoon biggekruid # - W.bij: pluimvoetbij (Dasypoda hirtipes #), roetbijen (Panurgus banksianus # ,P. calcaratus #), zandbijen (Andrena), groefbijen (Halictus en Lasioglossum). Graslandplant. -- Biodiversiteits jaar!

Lythrum salicaria - Grote kattenstaart # - W.bij: kattenstaartbij (Melitta nigricans #), bonte viltbij (Epeoloides coecutiens), tubebij (Stelis), groefbijen (Halictus, Lasioglossum). Plant van natte ruigten en bosranden. -- Biodiversiteits jaar!

Medicago sativa # - Luzerne -- W.bij: zandbijen (Andrena), wolbijen (Anthidium), behangersbijen (Megachile), metselbijen (Osmia). Graslandplant en landbouwgewas.

Origanum vulgare- Wilde marjolein # - W.bij: (metselbijen, zandbijen). Plant van grasland en ruigten.

Persicaria bistorta - Adderwortel

Securigera varia - Bont kroonkruid # - W.bij: grote wolbij (Anthidium manicatum), metselbijen (Osmia caerulescens) behangersbijen (Megachile willughbiella, M. ericetorum #). Plant van grasland en ruigten. -- Biodiversiteits jaar!

Verbascum nigrum - Zwarte toorts

Daucus carota - Peen: Wilde bijen, hommels, honingbijen

Leonurus sibiricus - Hartgespan

Malva sylvestris - Groot kaasjeskruid

Oenothera erythrosepala - Grote teunisbloem

Oenothera biennis - Middelste teunisbloem

Reseda luteola- Wouw # - W.bij: maskerbijen (Resedamaskerbij - Hylaeus signatus #, H. gibbus, H. confusus, H. brevicornis, H. communis, H. hyalinatus), zandbijen, groefbijen (Lasioglossum),hommels (Bombus). Plant van open grond. -- Biodiversiteits jaar!

Ammi majus - Groot akkerscherm:

Borago officinalis - Bernagie

Chrysanthemum carinatum - Zomerchrysant:

Clarkia amoena - Zomerazalea

Consolida ajacis - Valse ridderspoor

Dracocephalum moldavica - Drakekop

Eschscholzia californica - Slaapmutsje

Fagopyrum esculentum - Boekweit

Iberis umbellata - Schermscheefbloem

Lupinus luteus - Gele lupine

Nigella damascena - Juffertje in het groen

Anthemis arvensis - Valse kamille W.bij: wormkruidbij (colletes daviesanus), tronkenbij (Heriades truncorum)

Berteroa incana - Grijskruid - W.bij: zandbijen en groefbijen.

Brassica napus - Koolzaad: W.bij: groefbijen o.m.: Andrena angustior, A. brabilabris, A. bicolor, A. chrysosceles, asbij (A. cineria), grasbij (A. flavipes), vosje (A. fulva), roodgatje (A. hamorrhoa), A. minutula, zwartbronzen zandbij (A. nigroaenea), witvlek zandbij (A. nitida), A. tibialis; groefbijen (Halictus en Lasioglossum, Mestelbijen o.m.: rosse metselbij (Osmia rufa). Koolzaad wordt voornamelijk op braakliggende plekken door deze bijen bezocht; als akkerplant wordt hij vooral op locaties die grenzen met nestgelegenheid voor bijen). Ook als Tweejarige plant als voorjaarsbloeier.

Brassica nigra # - Zwarte mosterd: Wb: zandbijen (Andrena barbilabris, A. bicolor, A. carantonica, A.chrysosceles, A. flavipes, A. haemorrhoa, A. nigroaenea, A. proxima), groefbijen (Halictus, lasioglossum)

Centaurea cyanus - Korenbloem - W.bij: Andrena nigriceps.

Chaenorhinum minus - Kleine leeuwenbek (*)

Chrysanthemum segetum # - Gele ganzebloem - W.bij: tronkenbij (Heriades truncorum), wormkruidbij (Colletes daviesanus), groefbij (Lasioglossumcalceatum)

Crepis capillaris- Klein streepzaad # - wilde bijen, hommels, honingbijen Code 3

Galeopsis segetum - Bleekgele hennepnetel (*)

Galeopsis speciosa - Dauwnetel (*)

Misopates orontium - Akkerleeuwenbek (*)

Raphanus raphanistrum - Knopherik

Tanacetum parthemium - Moederkruid

Tripleurospermum maritimum - Reukeloze kamille

Vicia villosa - Bonte wikke

Hoogzomerdracht: dracht van houtige soorten neemt in hoog tempo af. Bijenwweiden in gezaad met EenJ.e soorten zijn op hun hoogtepunt en zullen dat onder normale weersomstandigheden zich augustus handhaven. Vaste planten maken nog een gering gedeelte uit van de dracht. In het openbaar groen zijn vaste planten relatief weinig aanwezig. Dit wordt voor een groot gedeelte gecompenseerd door tuinen.

Sophora japonica – Honingboom

Hibiscus syriacus – Althaeastruik: Hommels, honingbijen (onder constructie) kleinschalige toepassing.

Ligustrum ovalifolium – Haagliguster

Symphoricarpos albus – Sneeuwbes.

Acanthus molis - Zachte acanthus

Aruncus dioicus - Geitenbaard

Aster divaricatus - Aster:

Echinops sphaerocephalus - Beklierde kogeldistel

Filipendula palmata - Spirea

Foeniculum vulgare - Venkel

Inula helenium - Griekse alant

Ligularia dentata - Ligularia

Lythrum virgatum - Kattenstaart

Persicaria amplexicaule - Duizenknoop

Sedum telephium Matrona, maximum
- Hemelsleute

Silphium perfoliatum - Zonnekroon

Solidago graminifolia - grasbladige gulderoede

Telekia speciosa - Telekia:

Campanula trachelium - Ruig klokje # - . Hommels, wilde bijen, honingbijen code 3.-- Biodiversiteits jaar!

Eupatorium purpureum - Koninginnenkruid. Plant van ruigten

Dipsacus fullonum - Grote Kaardebol. Plant van open grond en ruigten

Melilotus officinalis # - Citroengele honingklaver -- W.bij: (zandbijen, groefbijen, mestelbijen). Plant van open grond en ruigten.

Melilotus albus # - Witte honingklaver -- W.bij: zandbijen (Andrena), behangersbijen (Megachile vesicolor), metselbijen (Osmia caerulescenns). Plant van open grond en ruigten

Onopordum acanthium - Wegdistel.

Pastinaca sativa - Pastinaak. Voornamelijk een graslandplant

Verbascum densiflorum - Stalkaars. Plant an open gronden.

Verbascum thapsus - Koningskaars. Plant an open gronden.

Anethum graveolens - Dille: W.bij: maskerbijen

Carthamus tinctorius - Saffloer

Coreopsis tinctoria -- Meisjesogen

Cosmos bipinnatus - Cosmea

Helianthus annuus - Zonnebloem

Lavatera trimestris - Lavetetra

Silybum marianum - Mariadistel

Trifolium arvense # - Hazenpootje -- W.Bij: donkere zijdebij (Colletes marginatus #). Plant van open grond en grasland -- Biodiversiteits jaar!

Nazomerdracht -- de bloei van de houtige soorten is vrijwel afgelopen. Bij uitzondering worden hier de bomen en Heest.s die in juli met bloeien beginnen herhaald. Daarnaast moet de necter en stuifmeel in hoofzaak door Vaste planten een EenJ. tuinplanten worden geleverd.

Sophora japonica – Honingboom

Hibiscus syriacus – Althaeastruik ( alleen op klene schaal)

Ligustrum ovalifolium – Haagliguster

Symphoricarpos albus – Sneeuwbes.

Anemone japonica (hybride) - Herfstanemoon

Aster ageratoides - Herfstaster

Aster lanceolatus - Smalle aster

Rudbeckia fulgida - Rudbeckia

Sedum spectabile
(cv maximum, Herstfreude) - Sedum

Solidago canadensis - Canadese guldenroede

Najaarsdracht - De meest relevante planten zijn klimop en vaste planten

Hedera helix – Klimop

Hedera helix - Klimop

Aster novae-angliae - Nieuw Engelse aster

Aster laevis - Gladde aster:

Najaarsdracht in sommige delen van het land komt Ollijf wilg en als modeplant van de laatste 10 jaar Viburnum tinus. Maar het fuctioneren van deze planten hangt sterk van de weersomstandigdenen af.

Elaeagnus pungens – Olijfwilg

Viburnum tinus – Sneeuwbal.

Deze Bijen-/drachtplantenkalender geeft een overzicht van de bloeiperioden van de "voornaamste" drachtplanten voor honingbijen en wilde planten voor wilde bijen. Vaak zijn de opgegeven planten voor zowel honingbijen als wilde bijen van betekenis. Vrijwel alle plantensoorten die in dit overzicht worden genoemd worden ook door hommels bezocht. Deze lijst is voornamelijk gebaseerd op eigen onderzoek. In een later stadium zullen meer eigen waarnemingen en ook literatuurgegevens worden toegevoegd. Onder landschapselementen worden ook natuurterreinen genoemd. Veel van deze terreinen liggen binnen de invloedssfeer van de bebouwde kom van waaruit aanzienlijk veel imkers opereren. Misschien is het interessant om daar rekening mee te houden bij het toewijzen van standplaatsen voor bijenvolken.

Een- en tweejarige soorten -- De meeste afzonderlijk eenjarige en tweejarige soorten zijn gewoonlijk niet van betekenis voor een substantiële bijdrage aan de dracht in openbaar groen, maar met elkaar - in zaadmengsels zijn ze dat wel. Een paar hectaren eenjarige planten is te weinig voor alle bijen maar draagt wel bij aan substantiële dracht. Als een soort als monocultuur wordt ingezaaid op bijvoorbeeld in een braakliggend terrein kunnen ze wel substantieel bijdragen. (bijvoorbeeld een veld met koolzaad of Phacelia). Sommige soorten is het zaad in zeer beperkte mate of helemaal niet leverbaar bijvoorbeeld voorjaarsadonis, kromhals, kleine leeuwenbek; deze soorten komen spontaan en soms talrijk op. Vooral als deze terreinen als akkers worden beheerd, kunnen vooral de eenjarige soorten toenemen.