Dat leidde tot bloemrijke bermen met vele zeldzame soorten. Ook in het stedelijk gebied begon vanaf begin jaren tachtig een ander beheer in zwang te raken. Vele natuurontwikkelingsprojecten zowel in het landelijk als in het stedelijk gebied brengen weer iets van die oude glorie terug. Dit proces is niet alleen goed voor de natuur zelf, maar ook voor het welzijn van de mensen, die zich in de natuur ophouden

Betekenis grasland

Ieder successiestadium, dus ook grasland, speelt een rol in het voorkomen van specifieke planten en dieren. Per streek en per bodemsoort kan de soortensamenstelling verschillen. Karakteristieke soorten van het kalkgrasland tref je niet snel ergens anders aan. Hetzelfde geldt ook voor soorten van dijk- en taludvegetaties of soorten van voedselarme, natte bodems en arme, droge bodems. Maar ook graslanden van voedselrijke gronden, die niet overbemest zijn, kunnen heel karakteristieke graslandplanten herbergen. Zonder graslandvegetaties zou de Nederlandse flora aanzienlijk minder soorten tellen. Dit geldt ook voor de fauna. Veel vlindersoorten, bijen en andere insecten zijn voor voedsel en voortplanting afhankelijk van graslanden. Veel weidevogels broeden uitsluitend in grasland. Bloemrijke vegetaties die niet te vroeg worden gemaaid leveren zaden die door vogels worden gegeten. De putter en de huismus zijn daar voorbeelden van.

Nieuwe vraag

Beheer grasland

Grazige vegetaties worden door maaien, begrazen en branden in stand gehouden. Het maaien gebeurde (voor 1990 in de stad en voor 1970 in wegbermen) zo frequent, dat plantensoorten nauwelijks bloemen konden ontwikkelen en dus niet tot zaadzetting konden komen. In de periode daarna werd vooral van bermen, parken en recreatieterreinen de maaifrequentie teruggebracht tot 1 of 2 maal per jaar. In de meeste gevallen leidde dat tot bloemrijke vegetaties.

Het is echter de vraag of het afgraven van toplagen steeds noodzakelijk is. Op lange termijn zal de natuur zijn eigen stempel op het gebied drukken (zie ook bij Groeiplaatsfactoren). In situaties waarin grond van elders aangevoerd moet worden, hebben lichte, humusarme, minerale bodems de voorkeur. Als het niet anders kan of omdat het vanuit ecologisch oogpunt  beter te verantwoorden is zwaardere kleigronden te gebruiken, zal het aanzienlijk langer duren voordat er relevante resultaten zijn. Een soortenarme en vrij ruige graslandvegetatie op kleigronden kan zeker een positieve bijdrage leveren aan de biodiversiteit van de fauna, als ook faunistische doelstellingen een rol spelen.

Het maaitijdstip en de maaifrequentie worden door zes aspecten bepaald:

a. De voedselrijkdom van de bodem. De voedselrijkdom van de bodem bepaalt het aantal maaibeurten per jaar. Op rijkere bodems kan in de beginfase drie maal maaien en afvoeren per jaar noodzakelijk zijn; op arme gronden is eenmaal per jaar voldoende.

b. De vochtigheid van het terrein. Op natte terreinen komt de groei trager op gang. Bovendien zijn de terreinen in het voorjaar en de vroege zomer vaak te nat om gemaaid te kunnen worden. Maaien kan hier vaak niet eerder dan in augustus uitgevoerd worden.

c. Het wijzigen van de onderlinge concurrentieverhoudingen tussen graslandplanten. Als dit het doel is, moet er worden gemaaid op het moment dat de minder gewenste planten daarvoor het gevoeligst zijn. In de praktijk zal er dan gemaaid moeten worden net voor de bloei van deze soorten.

d. De aanwezigheid van bijzondere soorten die men in de vegetatie wenst te behouden. In dit geval moet men bij het maairegiem rekening houden met de zaadrijping en de zaadval.

e. Faunistische aspecten. Voor het behoud van de fauna is het ongunstig wanneer de vegetatie in één keer wordt afgemaaid. Gefaseerd maaien kan ondervangen, dat de fauna schade ondervindt.

f. Praktische redenen. Dit kunnen zijn: de esthetische kwaliteit van de woonomgeving; verkeersonveiligheid wegens te lang bermgras; het voorkomen van kruisbestuiving tussen bermplanten en cultuurplanten in aangrenzende akkers (o.m. wilde peen, graszaad) en het nakomen van de distelverordening.

Twee maaibeurten en veilige maaidata

Door de eerste maaibeurt relatief vroeg in het jaar te laten plaatsvinden, kunnen nadelige gevolgen voor de flora echter beperkt of zelfs achterwege blijven. Voor de meeste soorten, die hergroei gevolgd door bloei vertonen, is de laatste volle week van de maand mei het minst riskante maaitijdstip.

Voor verschillende plantensoorten die geen hergroei kennen is een vroege maaibeurt funest en moet er na de zaadrijping worden gemaaid. In tuinen kan men de zaadrijping afwachten, maar als men wil of moet plannen dan gelden, afhankelijk van de voorkomende soorten, veilige maaidata voor de eerste maaibeurt. Voor veilige data zie: Overzicht beheertypen