| 19 KLASSE DER HEISCHRALE GRASLANDEN (NARDETEA) |
Sluit deze pag. met kruisje rechts boven!- |
| Referentiekader bij: G2 - Vochtige (natte) tot droge, voedselarme, zure/zwak zure bodem (inclusief heiden) |
| Deze pagina is bedoeld om een indruk te krijgen hoe drachtplanten in plantengemeenschappen onder min of meer natuurlijke of ongestoorde omstandigheden voorkomen. Dat is meestal in natuurreservaten en terreinen die langdurig ecologisch worden beheerd. Daarbuiten gaat het meestal om verarmde fragmenten van zulke plantengemeenschappen waarin vaak alleen de algemene plantensoorten voorkomen. |
| Omschrijving: Grazige plantengemeenschappen op droge tot vochtige, soms drassige, zure, voedselarme tot schrale leemhoudende zandige en soms venige bodems. Voorkomen: In hoofdzaak op de pleistocene zandgronden in minder mate in duingebied. Vaak langs randen van heidevelden en voor 2000 kilometerslang ook langs spoorwegen. Sinds 1960 is dat dramatisch gedecimeerd. Worden ook Borstelgraslanden genoemd. Hier wordt alleen ingegaan op de Associatie van liggend walstro en schapengras en de Associatie van klokjesgentiaan en borstelgras. |
| Beheer -- De vegetaties dienen in principe 1 maal per jaar in de late nazomer (september)/vroege najaar (oktober) te worden gemaaid. Het tijdstip moet zodanig worden gekozen dat hergroei van grassen zoveel mogelijk wordt beperkt. Op geïsoleerde plekken waar geen nutriënten van buitenaf worden toegevoegd, kunnen bij te veel verschraling plantensoorten verdwijnen. In natuurreservaten kan dat worden tegengegaan door nabeweiding. Door het open trappen van de vergraste vegetatie en lichte bemesting kunnen soorten standhouden en zich hervestigen. Verder wordt er ook extensieve begraasd en bij sterke vergrassing geplagd. |
| Literatuur |
| Swertz , C.A. , J.H.J. Schaminée & E. Dijk (1996) Nardetea (Klasse der heischrale graslanden). In: Schaminée, J.H.J., A.H.F, Stortelder & E.J. Weeda (red). De vegetatie van Nederland 3: Graslanden, zomen, droge heiden. Opulus press, Leiden: 263-286. |
| Weeda, J.H.J. Schaminée & L. van Duuren (2002). Atlas van Plantengemeenschappen in Nederland 2: Graslanden, zomen en droge heide. KNNV, Utrecht, pp. 223. |
| Schaminée, J. K.Sykora, N. Smits, M. Horsthuis, 2010. Veldgids plantengemeenschappen van Nederland. KNNV Uitgeverij, Utrecht, pp. 439. |
| |
| Kwalitatief overzicht voornaamste soorten: voor een volledig overzicht zie Swertz et al. (1996) |
| Presentie soorten: XX groter dan 50%; X 20-50%; + kleiner dan 20%; + kleiner dan 5% --- * plant voor bijen |
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
19Aa1 Ass. van liggend walstro en schapengras |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
19Aa2 Ass. van klokjes gentiaan en borstelgras |
|
|
|
|
|
| 19A Orde der heischrale graslanden |
|
19Aa Verbond der heischrale graslanden |
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
19Aa3 Ass. van maanvaren en vleugeltjesbloem |
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
19Aa4 Ass. betonie en gevinde kortsteel |
| |
|
|
|
|
| Voor de overige plantengemeenschappen wordt verwezen naar hier onderstaande literatuur. |
|
| |
| Kenmerkende soorten van de klasse |
19Aa1 |
19Aa2 |
|
|
|
| Borstelgras |
Nardus stricta |
XX |
X |
|
|
|
| Tandjesgras |
Dantonia decumbens |
XX |
XX |
|
|
|
| Tormentil * |
Potentilla erecta |
XX |
XX |
|
|
|
| Valkruid * |
Arnica montana |
+ |
+ |
|
|
|
| Differentiërende soorten klasse en orde |
|
|
|
|
|
| Fijn schapengras |
Festuca ovina |
XX |
XX |
|
|
|
| Gewone veldbies |
Luzula campestris |
XX |
XX |
|
|
|
| Gewoon biggenkruid * |
Hypochaeris radicata |
X |
X |
|
|
|
| Gewoon reukgras |
Anthoxanthum odoratum |
X |
X |
|
|
|
| Gewoon struisgras |
Agrostis capilaris |
XX |
XX |
|
|
|
| Muizenoor * |
Hieracium pilosella |
X |
+ |
|
|
|
| Schapenzuring |
Rumex acetosella |
X |
+ |
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
Naar top pagina |
| Verbond der heischrale graslanden (Nardo-Galio saxatilis) |
|
|
|
|
|
| Kenmerkende soorten |
19Aa1 |
19Aa2 |
|
|
|
| Hondsviooltje |
Viola canina |
+ |
+ |
|
|
|
| Mannetjesereprijs * |
Veronica officinalis |
+ |
+ |
|
|
|
| Stijve ogenstroost * |
Euphrasia stricta |
+ |
+ |
|
|
|
| Welriekende nachtorchis |
Plantanthera biflolia |
|
X |
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
| 19Aa1 Associatie van liggend walstro en schapengras (Galio hercinici-Fetucetum ovinae) |
|
|
|
|
|
| Kenmerkende soorten |
19Aa1 |
19Aa2 |
|
|
|
| Liggend walstro |
Galium saxatile |
XX |
X |
|
|
|
| Pilzegge |
Carex pilulifera |
XX |
X |
|
|
|
| Differentiërende soorten |
|
|
|
|
|
|
| MILIEU: Droge, voedselarme, zure, veelal lemige zandgronden. |
| |
| 19Aa2 Associatie van Klokjesgentiaan en borstelgras (Gentiano pneunonathes-Nardetum) |
19Aa1 |
19Aa2 |
|
|
|
| Heidekartelblad |
Pedicularis sylvatica |
+ |
X |
|
|
|
| Liggende vleugeltjesbloem |
Polygala serpyllifolia |
+ |
X |
|
|
|
| Differentiërende soorten |
|
|
|
|
|
|
| Gevlekte orchis * |
Dactylorhiza maculata |
+ |
X |
|
|
|
| Klokjesgentiaan |
Gentiana pneumonanthe |
+ |
X |
|
|
|
| MILIEU: Natte tot vochtige (een hoge grondwaterstand of een schijngrondwaterspiegel), voedselarme, zure, leemhoudende zandige tot venige bodem. |
|
|
|
|
|
|
|
| Differentiërende soorten beide associaties |
19Aa1 |
19Aa2 |
|
|
|
| Blauwe knoop * |
Succisa pratensis |
+ |
X |
|
|
|
| Blauwe zegge |
Carex panicea |
+ |
XX |
|
|
|
| Bochtige smele |
Deschampsia flexuosa |
X |
+ |
|
|
|
| Gewone dophei * |
Erica tetralix |
X |
XX |
|
|
|
| Gewone vleugeltjesbloem |
Polygala vulgaris |
+ |
+ |
|
|
|
| Grasklokje * |
Campanula rotundifolia |
+ |
+ |
|
|
|
| Moerasstruisgras |
Agrostis canina |
X |
X |
|
|
|
| Pijpenstrootje |
Molinia caerulea |
XX |
XX |
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
| Overige soorten |
|
|
|
|
|
| Echte guldenroede * |
Solidago vigaurea |
|
|
|
|
|
| Kruipbrem * |
Genista pilosa |
+ |
+ |
|
|
|
| Schermhavikskruid * |
Hieracium umbelatum |
+ |
+ |
|
|
|
| Stekelbrem * |
Genista anglica |
X |
X |
|
|
|
| Struikhei * |
Calluna vulgaris |
X |
X |
|
|
|
| Stijfhavikskruid * |
Hieracium leavigatum |
+ |
+ |
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
| |
| |