16Ab. Dotterbloem-verbond (Cathion-palustris) Sluit deze pag. met kruisje rechts boven!-
Referentie bij beheertype G8: Natte matig voedselrijke tot voedselrijke bodem
Milieu: Hooilanden op drassige tot natte, maar doorluchtige, matig voedselrijke venige tot kleiige bodem. Ze komen voor in beek- en rivierdalen, boezemlanden en op vlietlanden. Ze staan meestal onder invloed van basenrijk kwelwater of grondwater dat zijwaartse instroomt. In de winterperioden worden ze geregeld overstroomd door slibrijk water. De vegetatie wordt afhankelijk van de soortensamenstelling ca. 60 tot 80 cm hoog (individule planten kunnen hoger dan 1m worden) en is in de zomer voor de eerste maaibeurt groen tot donkergroen gekleurd.
Voorkomen: In het grootste deel van het land; in beek- en rivierdalen, boezemlanden en op vlietlanden. Buiten de natuurterreinen ze komen (vaak in verarmde vorm) onder meer voor in natte bermen en natte graslanden in de stedelijke omgeving.
Beheer: Deze graslanden worden als hooiland beheerd. Dat wil zeggen gewoonlijk 1 maal per jaar gemaaid en gehooid (juli-september) of beweid. Of er 1 of 2 maal wordt gemaaid hangt ook af van de toegankelijkheid (drassigheid) van het terrein. In drassige terreinen leidt begrazing vaak tot het stuktrappen van de zoden hetgeen nadelige gevolgen heeft voor de soortensamenstelling van de vegetatie.
Het Dotterbloem-verbond maakt deel uit van de klasse der matig voedselrijke graslanden (Molinio-Arrhenathetea). Deze Klasse omvat vijf verbonden waarvan alleen het Dotterbloem-verbond op deze pagina wordt samengevat. Een samenvatting van de overige zijn te vinden bij beheertype G1 en G7/G9.
Literatuur
Zuidhoff, A.C., J.H.J. Schaminée & R. van ’t Veer (1996). Molinio-Arrhenatheretea (Klasse der matig voedselrijke graslanden) In: Schaminée, J.H.J., A.H.F, Stortelder & E.J. Weeda (red).  De vegetatie van Nederland 3: Graslanden, zomen, droge heiden. Opulus press, Leiden: 163-226.
Weeda, J.H.J. Schaminée & L. van Duuren (2002). Atlas van Plantengemeenschappen in Nederland 2: Graslanden, zomen en droge heide. KNNV, Utrecht, pp. 223.
Schaminée, J. K.Sykora, N. Smits, M. Horsthuis, 2010. Veldgids plantengemeenschappen van Nederland. KNNV Uitgeverij, Utrecht, pp. 439.
 
Overzicht soorten plantengemeenschappen
Deze pagina geeft een kwalitatief overzicht voornaamste soorten. Link verwijst naar samenvatting op deze pagina. * Plant voor bijen
Presentie soorten: XX groter dan 50%; X 20-50%; + kleiner dan 20%; + kleiner dan 5%. Voor een volledig overzicht zie Zuidhoff et al.(1996)
Soorten van de Klasse en orde
  16Aa Verbond van biezenknoppen en Pijpenstrootje

 

 16Aa1 Blauwgrasland (zie bij G1)
         
   

16A Pijpenstrootjes-orde       16Ab1 Veldrus-ass.
   

   

16Ab2 Ass. van Ratelaar en Harlekijn
   
      16Ab3 Ass. van echte koekoeksbloem en gevleugeld hertshooi
  16Ab Doterbloemverbond
      16Ab4 Ass. van boterbloem en waterkruiskruid

   
        16Ab5 Bosbies-ass.
         
        16Ab6 Ass. van gewone engelwortel en moeraszegge
         
         
      16Ba1 Kievitsbloem ass. (zie bij G7)
    16Ba Verbond van grote vossenstaart    
    16Ba2 Ass. van grote pimpernel en weidekervel
16B Glanshaver-orde    
    16Bb Glanshaver-verbond 16Bb1 Glanshaver-ass(zie bij G7)
         
      16Bc1 Kamgrasweide(zie bij G7)
    16Bc Kamgras-verbond    
        16Bc2 Ass. van ruige weegbree en aarddistel
De overige associaties staan op andere pagina's. Zijn toegankelijk via de herkenningstabel
 
 
 
Kenmerkende soorten van de klasse matige voedselrijke graslanden 16 16Ab1 16Ab3 16Ab4 16Ab5 Deze soorten komen ook voor In de andere verbonden. Zie bij G7
Beemdlangbloem Festuca pratensis + + XX +  
Gewone brunel * Prunella vulgaris XX + X +  
Gewone hoornbloem Cerasitium fontanum X + XX X  
Gewoon knoopkruid * Centaurea pratensis X   + +  
Gestreepte witbol Holcus lanatus XX XX XX XX  
Grasmuur * Stellaria graminea +   + +  
Grote pimpernel * Sanguisorba officinalis +   + +  
Pinksterbloem * Cardamine pratensis XX XX XX XX  
Rode klaver * Trifolium pratense X + XX +  
Scherpe boterbloem * Ranunculus acris X + X X  
Veldlathyrus * Lathyrus pratensis +   + +  
Veldzuring Rumex acetosa XX + XX XX  
Vogelwikke * Vicia cracca XX + + X  
            Naar top pagina
Op nattere bodems ( Pijpenstrootjes-orde 16A) 16Ab1 16Ab3 16Ab4 16Ab5  
Biezenkoppen Juncus conglomeratus X + + +  
Gewone engelwortel * Angelica sylvestris X XX X X  
Kale jonker * Cirsium palustris XX XX XX X  
Kleine valeriaan * Valeriana dioica X + X +  
Lidrus Equisetum palustre XX + X X  
Wilde bertram Achillea ptarmica X + X X  
          Naar top pagina
Differentiërende soorten klasse en orde 16(A)          
Gewoon reukgras Anthoxanthum odoratum XX XX XX X Differentiërende soort klasse
Gewone waternavel Hydrocotyle vulgaris X X + +  
Grote kattenstaart * Lythrum salicaria XX + XX XX  
Grote wederik * Lysimachia vulgaris X + X +  
Moerasspirea * Filipendula ulmaria X + XX XX  
Moeraswalstro Galium palustre X XX XX X  
Riet Phragmites australis X XX X +  
Rood zwenkgras Festuca rubra X X X X  
Ruw beemdgras Poa trivialis X X XX XX  
Smalle weegbree * Plantago lanceolata XX X XX X  
Witte klaver * Trifolium repens X + XX X  
Einde overzicht kensoorten en differentiërende soorten van klasse en orde
            Naar top pagina
             
           
16Ab Dotterbloem-verbond (Calthion palustris)          

Kenmerkende soorten

 16Ab1 16Ab3 16Ab4 16Ab5  
Brede orchis * Dactylorhiza majalis + + + +  
Echte koekoeksbloem * Lychnis flos-cuculi XX XX XX XX  
Moerasrolklaver * Lotus pedunculatus XX X XX XX  
Gewone dotterbloem * Caltha palustris + + X X  
Grote ratelaar * Rhinanthus angustifolius XX + X +  
Tweerijige zegge * Carex disticha X + X +  
Moerasvergeet-mij-nietje * Myosotis palustris X + XX X Differentiërende soort
             

 

           Naar top pagina
Kenmerkende soorten associaties          

16Ab1 Veldrus-associatie (Crepido-Juncetum acutiflori)

 16Ab1 16Ab3 16Ab4 16Ab5 Heeft geen kensoorten
Veldrus Juncus acutiflorus X   + + Veldrus is aspect bepalend In Ass1
Gevlekte orchis * Dactylorhiza maculata + X + +  
MILIEU: natte, matig voedselrijke, zandige, maar humeuze tot venige, zwak zure bodems. Op plaatsen waar zwak zuur grondwater afstroomt.

 

            
16Ab3 Associatie van echte koekoeksbloem en gevleugeld hertshooi (Lychnido-Hypericetum tetrapteri) 16Ab1 16Ab3 16Ab4 16Ab5  
Gevleugend hertshooi * Hypericum quadrangulum + X + +  
Rietorchis * Dactylorhiza majalis subsp. praetermissa + X + +  
Differentiërende soorten            
Kleine lisdodde Typha angustifolia   X      
Moerasvaren Thelypteris palustris   +      
Oeverzegge Carex riparia + X + +  
Paddenrus Juncus subnodulosus   X +    
Addertong Ophioglossum vulgatum   X      
MILIEU: vochtige tot drassige, matig voedselrijke, zwakzure tot neutrale bodems. In zowel zoete als brakke laagveengebieden.

Naar top pagina
16Ab4 Associatie van boterbloemen en waterkruiskruid (Ranuculo-Senecioneteum aqautici) 16Ab1 16Ab3 16Ab4 16Ab5  
Waterkruiskruid * Senecio aquaticus + + XX +  
Begeleidende soorten            
Moeraskartelblad Pedicularis palustris   +      
Zeegroene muur Stellaria palustris   + X    
MILIEU: natte tot drassige matig voedselrijke klei, veen- en klei-op-veengronden, soms op lemig en venig zand; niet op zeeklei.
 
16Ab5 Bosbies-associatie (Scirpetum sylvatici) 16Ab1 16Ab3 16Ab4 16Ab5  
Bosbies Scirpus sylvaticus +   + X  
Overige soorten            
Zevenblad * Aegopodium podagraria       X  
MILIEU: drassige tot natte, venige, zandige, lemige of kleiige bodems. meestal onder invloed van welk of horizontale waterstromen in de bodem. Behalve in graslanden komen elementen van deze plantengemeenschap ook voor op allerlei soorten waterkanten van wegbermgreppels tot stadsvijvers.
            Naar top pagina
           
Overige soorten 16Ab1 16Ab3 16Ab4 16Ab5 Tientallen andere soorten van natte en vochtige bodems komen voor
Blauwe knoop * Succisa pratensis + + +    
Blauwe zegge Carex panicea X +      
Echte valeriaan * Valeriana officinalis + X + X  
Egelboterbloem Ranunculus flamula X + X +  
Gele lis * Iris pseudacorus + X + X  
Gewone veldbies Luzula campstris + + +    
Hennengras Calamagrostis canescens + X + +  
Holpijp Equisetum fluviatile + + X +  
Kamgras Cynosurus cristatus X + + +  
Kleine watereppe Berula errecta   X + +  
Koninginnekruid * Eupatorium cannabinum + X + X  
Lidrus Equisetum palustre X + X X  
Melkeppe Peucedanum palustris + X + +  
Moeraslathyrus * Lathyrus palustris + + +    
Moerasviooltje * Viola palustris X + +    
Moeraswederik Lysimachia thyrsiflora   + +    
Moeraszegge Carex acutiformis X + + +  
Penningkruid Lysimachia nummularia + + X X  
Poelruit * Thalictrum flavum + + + +  
Pijptorkruid Oenanthe fistulosa   + + +  
Ruw walstro Galium uliginosum XX + X +  
Scherpe zegge Carex acuta + + + X  
Spaanse ruiter * Cirsium dissctum +   +    
Tormentil * Potentilla erecta X + +    
Veelbloemige bies Luzula multiflora X + + +  
Wateraardbei * Potentilla palustris + + X +  
Wolfspoot * Lycopus europaeus + X + +  
Waterdrieblad Menyanthes trifoliata + + + +  
Watermunt * Mentha aquatica + XX X +  
Waterzuring Rumex hydrolapathum   X + +  
Welriekende nachtorchis Platanthera bifolia + +      
Zwarte zegge. Carex nigra X X XX X  
Naar top pagina