Indicatoren -- Pioniervegetaties zijn belangrijke indicatoren voor de actuele bodemeigenschappen. Voor akkerbouwers en volkstuinders is het voorkomen van eenjarige akkerkruiden een goede indicator in welke richting de conditie van de bodem zich ontwikkelt, bijvoorbeeld te zuur of te schraal wordt. Voor beheerders en ontwerpers van natuurgebieden geeft de aan- of afwezigheid van pioniervegetaties aan in welke richting een vegetatie zich kan gaan ontwikkelen (zie tabel). Deze ontwikkeling kan van invloed zijn op de toekomstige beheermaatregelen, bij vergrassing zal er bijvoorbeeld één of tweemaal per jaar gemaaid moeten worden. Voor bepaalde vormen van natuurontwikkeling kan de aanwezigheid van pioniersoorten de doorslag geven of de bouwvoor moet worden ontgraven om een schralere uitgangspositie te krijgen of een verschraling in combinatie met een kali-bemesting moet worden uitgevoerd (Bannink, et al., 1974). Veel pioniervegetaties/sommige beheertypen zijn te zeldzaam of te kleinschalig voor de dracht. Maar kunnen ook door imkers als indicatoren worden gebruikt.

Een groot gedeelte van de pionierplanten kwam vroeger in akkers voor. Akkers en akkerranden die op een manier worden beheerd, die in overeenstemming is met de condities die deze pionierplanten stellen, zijn vermoedelijk de weinige plekken waar deze soorten duurzaam in stand kunnen worden gehouden. Akkerkruiden worden daarom al enkele jaren met wisselend succes in stand gehouden in akkerreservaten in hoofdzaak door middel van graanakkers of door een specifiek akkerrandenbeheer. Het laatste houdt in dat er met akkerbouwers overeenkomsten worden gesloten om akkerranden extensief te exploiteren, wat inhoudt dat geen gebruik wordt gemaakt van chemische onkruidbestrijdingsmiddelen en zware bemesting.