Drachtplanten

Plantencombinaties voor honingbijen en wilde bijen op open (niet te) droge tot vochtige zandige bodems	Pagina bij www.Bijenhelpdesk.nl
Omschrijving: de plantencombinatie is gebaseerd op plantengemeenschappen die tot het verbond van distels en ruwbladigen worden gerekend; voorheen wegdistelverbond genoemd. Planten van deze gemeenschappen groeien op open, droge, matig voedselrijke (schrale), zandige tot lemige, kalkhoudende / basenrijke bodems. De plantensoorten van deze plantengemeenschappen zijn tot 2 m hoog. De combinaties van de plantensoorten komen voornamelijk voor in de duinen, langs de grote rivieren en in Zuid-Limburg.
Soorten: de meest karakteristieke soorten zijn: gewone ossentong, koningskaars, middelste teunisbloem, slangenkruid, wilde reseda, Zwarte toorts; enkele overige soorten zijn: echt bitterkruid, grote teunisbloem, grote zandkool, hartgespan, jakobskruiskruid, keizerskaars, klein streepzaad, muurpeper, peen, stalkaars, wit vetkruid, witte reseda, wouw.
Fauna: vrijwel al deze soorten worden door wilde bijen bezocht, alle soorten door honingbijen en de meeste soorten ook door dagvlinders.
Toepassing tuinen: alle soorten zijn zowel in grote, als kleine tuinen toe te passen, zowel als afzonderlijk plant als in allerlei combinaties. De meeste planten zaaien zich sterk uit, woekeren, met uitzondering van zwarte toorts in het algemeen niet. Meestal moet men moeite doen om planten gecombineerd bij elkaar te houden en zonder maatregelen zijn combinaties van deze planten in tuinen meestal vrij snel verdwenen, De meeste soorten kunnen decennia lang in tuinen blijven rondzwerven. Vooral voor toepassing van combinaties moeten plekken worden gereserveerd van minimaal 2-4 m². Combinaties kunnen ook in tegel- en geveltuinen worden toegepast. Hoe kleiner de ruimte des te minder soorten er kunnen worden toegepast.
Bodem: van nature op open, droge, matig voedselrijke (schrale), zandige tot lemige, kalkhoudende / basenrijke bodems. In tuinen ook op neutrale, niet te zware, minerale licht vochtige bodems. Er is een zekere marge, maar op te rijke en te vochtige bodems krijgen de meeste planten een slappe habitus, waardoor de vitaliteit en het esthetische aspect sterk afnemen.
Beheer: is in tuinen alleen door tuinieren in stand te houden. Bij niets doen verdwijnen de soorten al in het 2e of 3e jaar. De meeste soorten hebben ruimte nodig om te ontkiemen en vitale rozetten te vormen. Sommige rozetten kunnen meer dan en halve m² in beslag nemen en verhinderen daarmee de ontwikkeling van andere planten. In principe moeten er steeds ruime open plekken aanwezig zijn, maar als dat niet haalbaar is, komen de meeste soorten verspreid door de tuin vanzelf wel weer eens te voorschijn. Dit geldt ook voor openbaar groen. Combinaties van bovengenoemde soorten zijn zeer tijdelijk, maar de afzonderlijke soorten komen nu en dan in beeld. Als je bepaalde soorten bijen wilt aantrekken en locaal in stand wilt houden, dan moet er een grote continuïteit zijn van slangenkruid, wilde reseda, wouw, echt bitterkruid en klein streepzaad en jakobskruiskruid.
Voorbeeld(en) en overzicht voornaamste plantensoorten: Scroll en/of klik hier voor overzicht


Tuin in Friesland met onder meer middelste teunisbloem en zwarte toorts naar tekst	Terug naar top



Een natuurlijke combinatie van slangenkruid met middeldste teunisbloem	Terug naar top



Natuurlijke combinatie van wit vetkruid en slangenkruid (gele plant is bezemkruiskruid)	Terug naar top



Samenvatting. Voor meer informatie en foto's zie bijenkalender of zoek onder alfabet	Terug naar top
Gewone ossentong - Anchusa officinalis Tweejarige plant die in de periode van mei-september bloeit. bloem donkerblauw tot blauwpaars; een niet stekelig behaarde plant; rozetbladen langwerpig; 0,3-1,0 m hoog Fauna: wilde solitaire bijen, vlinders, hommels, honingbijen. Kan in tuinen en in kustgemeenten in nieuwe bermen en bloemakkers worden uitgezaaid; stengels worden zeer slap op te rijke of te vochtige bodem.
Klein streepzaad - Crepis capillaris Een- tot tweejarige plant die in de periode van juni-november bloeit; lintbloemen geel aan de onderkant vaak roodachtig, bloeiwijze een tuil; 0,3-0,9 m hoog. Fauna: wordt bezocht door vlinders, hommels, wilde bijen en honingbijen Tuinen: groei ook gemakkelijk in voegen van verhardingen.
Grote zandkool - Diplotaxis tenuifolia Een overblijvende (vaste) plant die in de periode van juni-oktober bloeit; bloem geel; bloeiwijze een tros. Fauna: vlinders, wilde (solitaire) bijen, hommels, honingbijen. Tuinen: kan in worden uitgezaaid, maar lijkt in tuinen minder goed te groeien dan de meeste andere soorten
Peen - Daucus carota Een twee- tot eenjarig plant die in de periode van juni-september bloeit; bloem wit tot iets roze; bloeiwijze een scherm; de schermen bij het rijpen van de vruchten buigen als een vogelnest naar binnen; plant met dikke, witte penwortel; 0,3-1,5 m hoog. Fauna: wordt bezocht door vlinders, hommels, wilde bijen en honingbijen. Peen is een belangrijke waardplant voor koninginnepage en wordt als vele andere schermbloemen vooral bezocht door korttongige insecten zoals kevers, graafwespen en zweefvliegen. Tuinen: kan heel goed in tuinen worden toegepast, kunnen op rijkere bodems zeer forse planten worden.
Slangenkruid - Echium vulgare Een tweejarige plant die in de periode van mei-september bloeit; bloem; blauw, in knop zijn ze roze, meeldraden ver buiten de bloem uitstekend; bloeiwijze een schicht; bladrozetten kunnen vooral op voedselrijke bodems (tuinen en ruderale terreinen ca. 0,5 diameter bereiken; 0,3-1,2 m hoog. Fauna: vlinders (onder meer heidevlinder), solitaire bijen, hommel en honingbijen. Tuinen: kan goed in tuinen, tegeltuinen en zaadmengsel voor bermen en bloemakkers worden toegepast; stengels worden zeer slap op te rijke of te vochtige bodem. Als de plant goed zaad heeft gevormd, komt de plant op geschikte plekken geregeld terug
Hartgespan - Leonurus cardiaca Een overblijvende (meestal kortlevende vaste) plant die in de periode van juni - september bloeit; : bloem roze, bloeiwijze okselstandig; onderste bladen in omtrek min of meer rond met hartvormige voet en min of meer 5-spletig; 0,5-1,5 m hoog. Fauna: solitaire bijen, hommels, vlinders, honingbijen. Tuinen, kruidentuinen, tegel- en geveltuinen, plantenbakken. Als de soort zich uitzaait, komt hij vrijwel ieder jaar terug zo lang de grond openblijft, ook in omgewoelde bodems; behoudt ook op rijkere en vochtige bodems zijn habitus.
Middelste teunisbloem - Oenothera Een tweejarige plant die in de periode van juni-september bloeit; bloem geel; bladeren langwerpig; rozetplant met dikke penwortel; 0,5-1,5 m hoog Fauna: hommels, honingbijen, nachtvlinders. De zaaddozen worden ook door vogels bezocht. Tuinen: ook tegel- geveltuinen; op te rijke bodems gaan te planten te fors groeien, de planten behouden dan wel hun habitus, maar omdat bij zonnig weer de planten alleen ’s avonds en s’ nachts bloeien, kunnen de groene delen te dominant worden. De bovenstaande foto is bij donker en relatief fris weer gemaakt, de planten staan dan wel in bloei, maar bij warm weer zijn het bloemloze stengels.
Wegdistel - Onopordum acantium Een tweejarige plant die in de periode van juni - september bloeit; bloem paars, bloeiwijze alleenstaand; plant grijsblauw en wit spinragachtig behaard; stengels sterk gevleugeld (met lijsten); heeft zeer grote bladrozetten; 0,1-2,5 (3)m hoog Fauna: vlinders, hommels, solitaire bijen, honingbijen Tuinen: heeft vooral in het rozetstadium veel ruimte nodig, kan ca. 0,8 m Ø bereiken. In strernge winters kunnen de rozetbladen bevriezen.
Echt bitterkruid - Picris hieracioides Een tweejarige plant die in de periode van juli-september bloeit; bloem bloei in, geel, bloeiwijze tuilvormig; met afstaande omwindselbladen; bladeren langwerpig; plant ruw behaard; rozetplant; 0,5-1,0 m hoog. Fauna: vlinders, solitaire bijen, hommels en honingbijen. Tuinen: ook geschikt voor tegel- en geveltuinen; de plant kan op open gronden soms tot dominantie komen en daarbij andere planten sterk belemmeren.
Wilde reseda - Reseda lutea Overblijvende (vaste) plant; bloeit in mei – september; bloem: geel; bladen in slippen verdeeld of min of meer veervormig ingesneden, plant meestal tamelijk sterk vertakt. 0,3-0,7 m hoog. Fauna: vlinders, wilde bijen, hommels, honingbijen. Tuinen: tegel en geveltuinen; steen- en rotstuinen; worden slappe planten op te rijke en te vochtige bodem.
Wouw - Reseda luteola Een tweejarige plant die in de periode van juni-september bloeit; bloem geel; bloeiwijze aarvormig, blad ongedeeld lancet- of lijnvormig, niet of weinig vertakte plant. 0,5-1,5 m hoog. Fauna: vlinders, wilde bijen, hommels, honingbijen. Tuinen: ook voor tegel en geveltuinen; steen- en rotstuinen; groeit in tuinen op vrijwel alle open gronden; als hij eenmaal zaad heeft gevormd, ontkiemt die steeds opnieuw als er open plekken zijn, is zeer gevoelig voor concurrentie.
Witte reseda - Reseda alba Een tweejarig of kortlevend vaste plant die in de periode van juni-oktober bloeit; bloem wit, stamper met 4 stijlen, 0,5-0,9 m hoog. Fauna: vlinders, wilde bijen, hommels, honingbijen. Tuinen: ook voor tegel en geveltuinen; steen- en rotstuinen. Is geen inheemse soort, maar groeit wel in ongeveer het zelfde milieu. Nu en dan verwilderd of adventief. Kan goed samengroeien met de soorten van deze pagina.
Wit vetkruid - Sedum album Een overblijvende (vaste) drachtplant die in de periode van juni-juli bloeit; bloem wit, bloeiwijze min of meer schermvormig; 0,1-0,2 m hoog Fauna: wilde bijen, hommels, honingbijen, vlinders. Tuinen: ook op sedumdaken, tegeltuinen, geveltuinen, rotstuinen. In tuinen op de volle grond een concurrentie gevoelige plant; wieden is vaak het enige alternatief.
Muurpeper - Sedum acre Een overblijvende (vaste) plant die in de periode van juni-juli bloeit; bloem geel, bloeiwijze een dubbele schicht; 0,05-0,1 m hoog. Fauna: wilde solitaire bijen, hommels, honingbijen, vlinders. Tuinen: ook voor rotstuinen, tegel- en geveltuinen, sedumdaken en daktuinen. In tuinen op de volle grond een concurrentie gevoelige plant; wieden is vaak het enige alternatief.
Jakobskruiskruid – Senecio jacobaea of Jacobaea vulgaris Een tweejarige drachtplant die in de periode van juni-oktober bloeit; bloem geel, er komen twee variëteiten voor, met en zonder lintbloemen, bloeiwijze een tuil; heeft rozet, 0,5-1,5 m hoog. Fauna: vlinders, wilde solitaire bijen, hommel, honingbijen. Tuinen: kan ook in tuinen op neutrale tot kalkhoudende, liefst leemhoudende bodems worden toegepast.
Zwarte toorts - Verbascum nigrum Een overblijvende (vaste) plant die in de periode van juni-september bloeit; bloem geel, soms wit; meeldraden paarsachtig wollig behaard; bloeiwijze in kluwens die aarachtige zijn gegroepeerd; met penwortel; 0,7-1,5 m hoog. Fauna: hommels, honingbijen, wilde solitaire bijen. Tuinen: kan zich sterk uitzaaien; vestigt zich gemakkelijk tussen andere lagere planten. Vooral op zandgrond kunnen de bloeiaren door insecten worden aangetast. Dit kan leiden tot minder fraaie, kromme bloeiaren. Als de planten tot iets boven de grond worden afgeknipt volgt er meestal een tweede bloei met gezonde bloeiaren
Stalkaars - Verbascum densiflorum Een tweejarige drachtplant die in de periode van juli-oktober bloeit; bloem geel, stempel langs de stijl aflopend, min of meer spatelvormig; bloeiwijze in kluwens die aarachtige zijn gegroepeerd. rozetplant; 0,8-2,5 m hoog Fauna: hommels, honingbijen. Tuinen: ook voor tegel- en geveltuinen, uit gezaaid nieuwe stadsbermen in bloemenmengsels; op allerlei open gronden en plekken o.m stadsplantsoenen. Bladrozetten kunnen ca. 70 cm doorsnee worden. Zeer gevoelig voor licht- en ruimteconcurrentie.