Blauwe knoop - Succisa pratensis   Pagina bij www.drachtplanten.nl
Bloeiwijze blauwe knoop Rozetblad blauwe knoop Rozetten
Blauwgrasland Fragment vegetatie Wegberm door bos Fragment wegberm
Kanaaltalud Aardhommel Vuurvlindertje Knollenwitje
       
       
Blauwe knoop - Succisa pratensis (Kaardenbolfamilie - dipsacaceae) Terug naar top
Blauwe knoop is een overblijvende (vaste) drachtplant die in de periode van juli-september bloeit.
Kenmerken: bloem blauw, bloeiwijze een half bolvormig hoofdje; blad en vertakking tegenoverstaand; 0,3-0,8 m hoog.
Milieu: natte tot vochtige, (tot enigszins droge) voedselarme tot iets voedselrijke, zandige, lemige en venige bodems; meestal op zwak zure bodems; in grazige vegetaties en vroeger in hooilanden; thans in weg- en spoorbermen, en bermen van boerenwegen en kanaaloevers; zon-tijdelijk beschaduwd.
Verspreiding in Nederland: minder algemeen op de hogere gronden in het binnenland. Groeit vaak in kleine aantallen.
Fauna: vlinders, wilde bijen, hommels en honingbijen.
Toepassing: kan in tuinen en stadsbermen worden uitgezaaid; kan in tuinen sterk reproductief zijn.
Beheer: gewoonlijk eenmaal per jaar maaien en afruimen. Blauwe knoop komt op veel plaatsen pas laat tot bloei waardoor de zaadrijping laat op gang komt.  De veilige maaidatum is derhalve eind september begin oktober. Voor het geval er een vroege maaibeurt nodig is mag deze niet na 30 mei plaatsvinden. De plant kan dan nog voor de tweede keer in bloei komen en rijp zaad vormen. Er bestaat dan wel een grote kans dat de synchronisatie met de wilde bijen wordt verbroken. Op natte bodems zitten we met het praktische probleem dat er alleen maar in het zomerseizoen kan worden gemaaid; in dat geval is een gedifferentieerd beheer noodzakelijk om hervestiging van duifkruidbij mogelijk te maken. De duifkruidbij is in Nederland afhankelijk van blauwe knoop. Deze bij was een halve eeuw geleden een minder algemene, maar duidelijk aanwezige soort. Duifkruidbij is waarschijnlijk in Nederland uitgestorven of zeer zeldzaam. Dit heeft vrijwel zeker drie oorzaken; sterke vermindering van blauwgraslanden en heischrale graslanden; isolatie van potentiële milieus en misschien als hoofdoorzaak het beheer. De top van de vliegperiode ligt rond half augustus - begin september. Maaibeurten vonden en vinden nog steeds voor of zelfs tijden de bloei plaats. In natte gebieden heeft dit ook te maken met de draagkracht van de bodem, daar kan pas in de zomer worden gemaaid. Het bevorderen van blauwe knoop binnen en buiten de natuurreservaten in combinatie met een aangepast maaibeheer kan leiden tot hervestiging van de duifkruidbij. Maar dit vraagt wel om internationale samenwerking.
Wilde solitaire bijen: duifkruidbij of oranje zandbij (Andrena marginata) http://www.bwars.com/Andrena_marginata.htm
; Groefbijen (onder meer: Halictus rubicundus).
Dracht: nectar en stuifmeel. Indicatie voor dracht: code 2.
Meer info over plant en verspreiding: http://www.soortenbank.nl/soorten.php?soortengroep=flora_nl&id=2657
 
 

Platen blauweknoop -(Bron links: Flora Batava, Jan Kops en F. W. van Eeden; rechts: Carl Axel Magnus Lindman: Bilder ur Nordens Flora)

Terug naar top
 
 
Bloeiwijze blauweknoop, rechts knopstadium

 

 Terug naar top
 
 
 

 
Rozetblad blauwe knoop: met witte hoofdnerf Terug naar top
 
 
Rozetten blauwe knoop die door de korte wortelstokken dicht opeen staan Terug naar top
 
 
Dominantie van blauwe knoop in een blauwgrasland bij Veenendaal Terug naar top
 
 
Fragment vegetatie Terug naar top
 
 
Blauwe knoop in een vrij vochtige tot vrij droge wegberm door bos bij Den Dolder Terug naar top
 
 
Fragment wegbermvegetatie met blauweknoop Terug naar top
 
 
Kanaaltalud Kanaal Almelo - Nordhorn Terug naar top
 
 
Aardhommel Terug naar top
 
 
Vuurvlindertje Terug naar top
 
 
Knollenwitje Terug naar top